Koridor Yayınları’ndan çıkan Bütün Beyinli Çocuk kitabını kaynak olarak kullandığım bu yazının ilk bölümünde beyin entegrasyonu kavramını anlatmıştım. Bu bölümde ise kitapta anlatılan Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme stratejilerinden 5 tanesini –örnek olması açısından- anlatacağım.

Instagram’da beni takip etmek isterseniz, tıklayınız 🙂 

Hap şeklinde hazırlanmış, her sayfasında örneklerle açıklanmış birbirinden değerli bilgilerin yer aldığı 250 sayfalık bu kitabın tamamını bir yazıda özetlemek çok mümkün değil. Bu nedenle kitabı satın almanızı ve altını çizerek okumanızı ve ayda bir açıp kısaca göz atmanızı tavsiye ederim. Kitap hem ebeveynlerin hem de çocukların bütün beyinli olabilmesi için 12 stratejiden oluşuyor. İlk yazıda bahsetmiştim; kızımın terrible two (diğer adıyla 2 yaş sendromu) döneminde bu stratejiler ile çok güzel sonuçlar elde ettim. 😉

 

Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme

 

Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme Stratejileri – 1

Çocuk, sağ beynin (yani duyguların) hakimiyeti altındaysa, sol beynin yerinde yeller esiyorsa yapılması gereken en güzel şey –ki benim kitaptaki ev sevdiğim basit ve işe yarayan yöntem- çocuğun duyguları ile bağ kurmak. Ona sarılmak, hissettiği duygu durumunu anlayışla karşılamak ve yanında olduğunu hissettirip rahatlamasını sağlamak. Bu rahatlamadan sonra sol beyin, devreye girmeye hazır hale geliyor. Kendi sol beynimiz ile çocuğa söyleyeceğimiz mantıklı şeyler ancak bu noktadan sonra karşılık bulmaya başlıyor. Çocuk, tamamen sağ beynin hegemonyasındayken söyleyeceğimiz mantıklı şeyler duvara çarpar ve geri döner. Kitapta bu yönteme bağ kur-yeniden yönlendir (sakinleşince sol beyinle durumu mantıksal açıdan yeni bir yöne kanalize etmek) deniyor.

 

 

Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme Stratejileri – 2

Çocuk, güçlü duygular yaşadığında ihtiyacı olan şey birinin yaşanan olayı kronolojik şekilde sıralaması ve korkutucu-üzücü olan şeyin adının konulmasıdır. Bu anlamlandırma ve idrak süreci sol beyin tarafından yapılan bir yetenektir. Korkmuş ya da üzülmüş durumdaki yani sağ beynin etkisindeki çocuğun olayı anlamasını sağlamak gerekir. En iyi yöntem ise yaşanılan şeyin zaman sırasına göre adım adım hikaye şeklinde anlatılmasıdır. Mümkün olduğu kadar çocuğun yapmasını sağlamak gerekir. Yapamıyorsa sıralamayı biz yapmalı ve boşlukları doldurmasını sağlamalıyız.

 

 

Örneğin Terra, bisikletten düşmesinin ardından bir süre bisikletini kullanmak istememişti. Cesaretini yeniden kazandırmak için birçok yöntem denememe rağmen başarılı olamamıştım. En sonunda bu hikaye etme yöntemini denedim. 3 ay önce gerçekleşen olayı hatırlattım ve birlikte adım adım olayın nasıl gerçekleştiğini hatırladık. Yaşadığı travmayı sol beyin seviyesinde anlamlı hale getirince, sanki büyü yapmışım gibi daha o gün yeniden bisiklete binmeye başladı. Tabii ki tedirgindi ama yine de başardı. Düşme gibi günlük hayatımızda sık rastladığımız durumlar için bu yöntemi sıkça kullanabiliriz. Kitapta bu yönteme sıkıntının adını koy- hikaye et deniyor.

Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme Stratejileri – 3

Çocuklar istediği bir şey olmadığı zaman bilinçli bir şekilde (yani üst beyinlerini kullanarak) sorun çıkarabilirler. Bu tip durumlarda, onlara elindeki şeyi de kaybedebileceğini hatırlatmak gerekiyor. Sol beyinden çıkmış krize, mantıklı sol beyin ile tepki verince elindekini kaybetmemek adına çocuklar geri adım atıyorlar. Çünkü kriz üstten gelince muhakeme yeteneği hali hazırda işler vaziyette bulunuyor. Ama alt beyinden çıkan krizlerde ise (yani üst beynin sahnede olduğuna dair ufacık bir iz bile yoksa) 1. Maddedeki gibi önce bağ kurmak gerekiyor.

 

 

Bu nedenle üst beyinden çıkan krizlerde, üst beyne hitap etmek gerekiyor. Eğer o durumda sofistike bir yönlendirme yerine emir vererek konuyu düğüm haline getirirsek, üst beyinden gelen öfke alt beyni sıçrıyor ve çözülmesi daha zor hale geliyor. Çocuğun neler hissettiğini açıkça tanımlamak ve sorunu çözmeye davet etmek gerekiyor. Kitapta bu yönteme beynin üst katını devreye sokmak deniyor.

Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme Stratejileri – 4

Beynin üst katı bir kas gibidir, çalıştıkça güçlenir. Sorunsuz zamanlarda sorunlu zamanlara hazırlık için bu katman egzersizlerle güçlendirilmelidir. Çünkü alt beyin yaşamımızın devamlılığı için doğduğumuz anda bile gelişmiştir ama üst beyin yirmili yaşlara kadar olgunlaşamaz. Boş vakitlerimizde üst katın tadilatı ve yapılandırılması için emek harcamak ve onu beslemek, kriz vakitlerinin daha sağlıklı atlatılmasını sağlıyor. Kitapta bu yönteme beynin üst katını çalıştırmak deniyor.

 

 

Gün içinde basit kararlar aldırmak (giyeceği kıyafet alternatifleri arasında seçim yaptırmak kadar basit) üst beyni güçlendiriyor.

Duygulara hakim olmayı öğretmek (derin nefes almayı öğretmek, duygularını ifade edebilmeyi öğretmek, daha da vahim durumlar için yastık yumruklamayı öğretmek… gibi :)) üst beyni güçlendiriyor.

Kendini anlamayı tanımayı öğrenmek (tercihlerini neden öyle yaptığını, neden öyle hissettiğini düşündürtmek, kendine dışarıdan bakabilmesini sağlamak için günlük tutmaya teşvik etmek… gibi) üst beyni güçlendiriyor.

Instagram’da beni takip etmek isterseniz, tıklayınız 🙂 

Empati kurabilmeyi öğrenmek (oyuncağını aldığı çocuğun ne hissettiğini veya düşen ve ağlayan arkadaşının ne hissettiğini konuşmak… gibi) üst beyni güçlendiriyor.

Ahlak ve etik konuları üstüne düşünmek (varsayımsal durum senaryoları oluşturup konuşmak, kitap okuma sırasında “ya sen olsaydın” sorusunu sormak… gibi) üst beyni güçlendiriyor.

 

 

Bütün Beyinli Çocuk Yetiştirme Stratejileri – 5

Çocuklar üst beyin ile iletişimi kaybettiği zaman onları bedensel olarak hareket ettirmek, tüm benliği entegrasyon haline getiriyor. Hareket, alt beynin ve duyguları şaha kalkmış sağ beynin etkisini azaltarak, sahneyi üst-sol beyin birlikteliğine bırakıyor. Örneğin kıyafetlerini giymemek konusunda direten bir çocuğa talimat vermek yerine zıplamalı-gülmeli bir giyinme oyunu oynamak işleri kolaylaştırır.  Kitapta bu yönteme hareket ettir veya kaybet deniyor.

 aHU 🙂

İlgili yazılar için tıklayınız:

Deneyimli Annelerden Terrible Two Tavsiyeleri

2 Yaş Sendromu için 10 Öneri

Çocuklarda Özgüven Geliştirme

Çocuklarda Dil Gelişimi

Çocuklarda Merak ve Soru Sorma Becerileri

Oyuncak Kavgası Sırasında Ne Yapmalı?

Çocuklar Neden Sıkılır?

Bozuk Sosyolojik Kodlar ve Çocuk

Güçlü Bir Kız Çocuğu Yetiştirme

Ebeveynler için 3 Adımda Yaratıcı Okuma

Çocuklara Kitap Okuma Alışkanlığı Kazandırmanın 8 Yolu

Kitap Tavsiyeleri

(Bugün 1, toplamda 589 kez görüntülendi)